Besloten fonds voor gemene rekening (familiefonds)

In het kader van estate planning kan een Besloten Fonds voor Gemene Rekening (BFGR) – ook wel een familiefonds genoemd – een nuttig instrument zijn. Het fonds kan worden gebruikt om familiekapitaal ook na schenking en vererving bij elkaar te houden, terwijl de zeggenschap over het vermogen bij de ouders blijft.

Een BFGR wordt fiscaal aangemerkt als een transparant fonds. Dat betekent dat het fonds zelf niet belastingplichtig is, maar dat de participanten fiscaal worden belast voor hun aandeel in het vermogen.

Structuur

De ouders brengen vermogen in het fonds in. In ruil daarvoor ontvangen zij participaties waarvan de waarde gelijk is aan hun inbreng. Vervolgens kunnen zij participaties schenken aan hun (klein)kinderen.

In de fondsvoorwaarden wordt vastgelegd op welke wijze en aan wie participaties mogen worden overgedragen. Kenmerkend voor een familiefonds is dat de participaties doorgaans slechts binnen een beperkte kring, veelal de familie, kunnen worden overgedragen. Daarmee kan worden bevorderd dat het familievermogen bijeen blijft en dat derden niet zonder meer toetreden.

Ook wordt in de fondsvoorwaarden vastgelegd op welke wijze uitkeringen aan participanten plaatsvinden.

Vaak wordt een stichting opgericht die het fondsvermogen bewaart en beheert. Via het familiefonds wordt dan een scheiding aangebracht tussen economische en juridische eigendom. De participanten hebben de economische gerechtigdheid tot het vermogen van het fonds. De stichting is juridisch eigenaar van de bezittingen en het bestuur van de stichting bepaalt hoe het vermogen wordt beheerd. In de praktijk zijn de oprichters van het fonds en van de stichting de eerste bestuursleden.

Een belangrijk voordeel van een familiefonds is dat familievermogen bij elkaar blijft, terwijl het vermogen al gedeeltelijk overgaat naar de volgende generatie. Daarnaast kunnen ouders hun (klein)kinderen geleidelijk vertrouwd maken met het beheren en beleggen van vermogen. Waardestijging van vermogen dat al aan de kinderen toebehoort, valt niet meer in de nalatenschap van de ouders en wordt daardoor niet nogmaals belast met erfbelasting.

Vermogensoverdracht

Periodiek (bijvoorbeeld jaarlijks) kunnen participaties worden geschonken aan (klein)kinderen. De volgende generatie verkrijgt daarmee een aandeel in het familiekapitaal, zonder dat zij direct vrij over het vermogen kunnen beschikken.

Fiscale aspecten

Over de waarde van de geschonken participaties is schenkbelasting verschuldigd.

Het familiefonds wordt fiscaal aangemerkt als een transparant fonds voor gemene rekening. Iedere participant moet daarom zijn aandeel in de afzonderlijke vermogensbestanddelen in box 3  opnemen in zijn eigen aangifte inkomstenbelasting.

Vastgoed

Een familiefonds kan ook worden gebruikt voor het gezamenlijk beleggen in vastgoed, zoals verhuurde woningen of ander onroerend goed. Het vastgoed staat dan meestal juridisch op naam van de stichting die het fondsvermogen beheert.

Bij vastgoed speelt de overdrachtsbelasting een belangrijke rol. Het periodiek schenken van participaties ligt daarom vaak minder voor de hand wanneer het fonds vastgoed bezit. In de praktijk wordt in dergelijke situaties regelmatig gewerkt met een leningstructuur, waarbij bijvoorbeeld periodiek een deel van een schuld wordt kwijtgescholden.

Wij hebben ruime ervaring met het opzetten en begeleiden van familiefondsen in het kader van vermogensstructurering en estate planning.

Wilt u meer weten over dit onderwerp?

Getagd “fonds voor gemene rekening”, “besloten fonds voor gemene rekening”, “fonds gemene rekening”,